Theo tài liệu đã được công bố, Việt Nam hiện có 33 loài thông, trong đó 22 loài bị đe dọa tuyệt chủng ở mức quốc tế và 8 loài bị đe dọa tuyệt chủng ở mức quốc gia. Trong số 33 loài thông đã biết có 32 loài được công nhận là thông bản địa của Việt Nam. Hiện nay, nhờ kết quả điều tra, khảo sát của các nhà khoa học trong và ngoài nước, danh sách các loài thông của Việt Nam vẫn tiếp tục được bổ sung.
Page Content
Gần đây nhất, nhóm chuyên gia thuộc dự án: “Bảo tồn và phát triển nguồn gen cây quý hiếm của hệ sinh thái núi đá vôi ở xã Thài Phìn Tủng, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, Mã số VN 06/011” đã phát hiện được loài thông 2 lá quả nhỏ có tên khoa học là Pinus tabuliformis Carrière. Sự phát hiện được thông 2 lá quả nhỏ không chỉ bổ sung thêm một loài cho nhóm thông mà nó còn là loài mới bổ sung cho hệ thực vật Việt Nam. Thông 2 lá quả nhỏ được phát hiện ở toạ độ địa lý: 230 15 20” vĩ độ Bắc; 1050 17 30” kinh độ Đông, có độ cao so với mực nước biển là 1592m, trên đường đỉnh núi đá vôi thuộc xã Thài Phìn Tủng, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Ngoài ý nghĩa khoa học, thông 2 lá quả nhỏ còn là cây có giá trị kinh tế, do vậy bị khai thác quá mức, có nguy cơ tuyệt chủng.
Thông 2 lá quả nhỏ là cây gỗ lớn, chiều cao tối đa đạt tới 25m, đường kính thân cách mặt đất 1,3m tới 1m. Vỏ có mầu nâu xám, tán lá dẹp trên đỉnh được tạo nên bởi các cành non màu hơi sáng. Cành trên nhẵn, chồi ngủ đông hình thuôn, có dầu.
Có 2 hoặc 3 lá trên gốc chung màu lục thẫm, hình bán cầu ở phần gốc, kích thước 6-15cm x 1- 15cm, có 5-9 ống nhựa; 1 đến 2 gân ở mép; ít khi có gân phụ. Gốc lá có vỏ bọc bền, lúc đầu dài 1- 2cm, sau ngắn lại. Nón có hạt dạng trứng cao 9mm, rộng 5mm. Thông 2 lá quả nhỏ trưởng thành ra quả vào tháng 4-5.
Ngoài Việt Nam, thông 2 lá quả nhỏ còn có ở Trung Quốc, phân bố ở các tỉnh Liên Ninh, Hà Bắc, Sơn Tây, Thiểm Tây, Hồ Nam, Hồ Bắc, Tứ Xuyên, Nội Mông.
Thông 2 lá quả nhỏ cung cấp gỗ dùng trong xây dựng, hầm mỏ, đóng tàu thuyền, làm đồ gia dụng. Ngoài ra, còn cung cấp nhựa, tanin. Lá dùng làm thuốc.
Ở nước ta, ngoài Thài Phìn Tủng, còn phát hiện được thông 2 lá quả nhỏ ở Na Hang (Tuyên Quang) với số lượng cá thể rất ít. Vì vậy, để tránh nguy cơ tuyệt chủng, cần khuyến cáo không được khai thác, bảo vệ cây con tái sinh và sớm đưa vào Sách đỏ.
TS. Lê Trần Chấn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét